Rechter introduceert begrip 'modern werkgeversgezag' in zaak FNV/Uber

Rogier Wennink Platform ACCT • 14 sep 2021

Op 13 September jl. deed de rechtbank Amsterdam uitspraak in de door FNV aangespannen zaak tegen Uber. Volgens FNV vallen de chauffeurs, die de vervoerdiensten uitvoeren voor het uit 'Silicon Valley' afkomstige bedrijf, onder de Cao Taxivervoer. Uber stelt echter dat het een technologiebedrijf is dat slechts bemiddelt tussen reizigers en aanbieders van personenvervoer en dat van een arbeidsovereenkomst geen sprake is. In dit artikel lichten we de belangrijkste elementen uit deze uitspraak toe en kijken tevens naar de betekenis daarvan voor de culturele en creatieve sector.

Modern werkgeversgezag

De rechtbank bepaalt dat er wel degelijk sprake is van een arbeidsovereenkomst en licht dit toe aan de hand van de drie bepalende elementen hiervoor uit artikel 610 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Daarbij kijkt de rechtbank (naar aanleiding van het arrest van de Hoge Raad inzake X/Amsterdam) tegenwoordig naar hoe de partijen feitelijk aan de overeenkomst uitvoering hebben gegeven. De rechter concludeert ten eerste dat de werkzaamheden persoonlijk worden verricht. Van een mogelijkheid tot vervanging is geen sprake. Daarnaast is er sprake van loonbetaling. Daarbij is de benaming van het loon niet van belang; de vorm van uitbetaling evenmin. Ten slotte komt de rechtbank toe aan het (in deze zaak) belangrijkste element: de gezagsverhouding. Een citaat uit rechtsoverweging 33 is daarbij op zijn plaats:

Op deze wijze gaat van het algoritme een financiële stimulans en een disciplinerende en instruerende werking uit. Dat de chauffeurs tot op zekere hoogte vrij zijn om een rit te weigeren, zelf hun uren mogen bepalen en gelijktijdig gebruik mogen maken van verschillende apps of andersoortige boekingssystemen doet daar niet aan af. Zodra zij gebruik maken van de Uberapp en daartoe ingelogd zijn, zijn zij onderworpen aan de werking van het door Uber ontworpen algoritme, en vallen zij daarmee onder een “modern werkgeversgezag” van Uber.