Wat houdt de Wet DBA in?
Per 1 mei 2016 is de Verklaring arbeidsrelatie (VAR) komen te vervallen en heeft de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties zijn intrede gedaan. In plaats van een verklaring kunnen belangenorganisaties van opdrachtgevers en opdrachtnemers overeenkomsten voorleggen aan de Belastingdienst. Die beoordeelt vervolgens of er sprake is van zelfstandigen of werknemers. De goedgekeurde overeenkomsten worden zoveel mogelijk openbaar gemaakt op de website van de Belastingdienst.
Een overzicht van alle modelovereenkomsten in de culturele en creatieve sector vind je op onze pagina modelovereenkomsten.
Hoe moeten de modelovereenkomsten worden gebruikt?
Van deze zogenaamde modelovereenkomsten hoeven opdrachtnemers en opdrachtgevers overigens niet verplicht gebruik te maken. De regeling is bedoeld om partijen meer zekerheid te geven over de arbeidsrelatie en om schijnzelfstandigheid beter te bestrijden.
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht mag een modelovereenkomst wel worden aangepast (met uitzondering van de geel gearceerde bepalingen) zolang deze wijzigingen en aanvullende bepalingen niet het karakter van de modelovereenkomst aantasten (gezagsverhouding en/of vrije vervanging).
Handhavingsmoratorium
Sinds de invoering van de Wet DBA is er een handhavingsmoratorium van kracht, wat betekent dat de Belastingdienst beperkt handhaaft op schijnzelfstandigheid. Dit moratorium blijft van kracht tot 1 januari 2025. Vanaf die datum zal de Belastingdienst weer volledig handhaven op schijnzelfstandigheid. In 2025 geldt echter een overgangsjaar waarin geen boetes worden opgelegd; organisaties kunnen eerst een waarschuwing krijgen voordat er controles worden ingesteld. Zie ook ons kennisartikel 'Vindt er nog controle plaats op de Wet DBA?'
Wet VBAR
De Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR) is een wetsvoorstel dat de regelgeving omtrent de beoordeling van arbeidsrelaties wil verduidelijken om betrokkenen te helpen de juiste keuzes te maken. Hierdoor kunnen instanties het toezicht beter uitvoeren, waardoor schijnzelfstandigheid wordt tegengegaan.
De Raad van State heeft op 11 november 2024 advies uitgebracht over dit wetsvoorstel. In het advies wordt opgemerkt dat de aanpak van de regering tekortschiet, omdat deze de arbeidsmarkt niet fundamenteel hervormt. Zo wordt het vaste contract niet aangepast en ontbreken samenhangende hervormingen op aanverwante terreinen als de sociale zekerheid en de fiscaliteit. Vooralsnog is het dus niet bekend of het wetsvoorstel binnen afzienbare tijd ingevoerd zal worden.
Voor de meest actuele informatie en verdere ontwikkelingen is het raadzaam de officiële communicatiekanalen van de overheid en de Belastingdienst te volgen.